નવરાત્રીના આઠમાં નોરતાનું શાસ્ત્રોક્ત મહત્વ ઘણું વિશેષ છે, જેને દુર્ગાષ્ટમી અથવા મહાઅષ્ટમી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ દિવસનું મહત્વ અનેક શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલું છે:
નવરાત્રીના આઠમા દિવસે મા દુર્ગાના આઠમા સ્વરૂપ, મા મહાગૌરીની પૂજા કરવામાં આવે છે.
મહાગૌરી નામનો અર્થ થાય છે ‘અત્યંત સફેદ’ (મહા = મહાન, ગૌરી = સફેદ). તે શુદ્ધતા, પવિત્રતા, શાંતિ અને વિવેકનું પ્રતીક છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે મા મહાગૌરીની પૂજા કરવાથી ભક્તોના સર્વ પાપોનો નાશ થાય છે, મનને શાંતિ મળે છે અને જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે.
પૌરાણિક કથા અનુસાર, મા પાર્વતીએ ભગવાન શિવને પતિ તરીકે પામવા માટે કઠોર તપસ્યા કરી હતી. આ તપસ્યાને કારણે તેમનો દેહ કાળો પડી ગયો હતો. જ્યારે શિવજી તેમનાથી પ્રસન્ન થયા, ત્યારે તેમણે ગંગાજળથી તેમને સ્નાન કરાવ્યું, જેનાથી તેમનો દેહ વીજળીની જેમ અત્યંત ગોરો અને તેજસ્વી બન્યો, અને તેઓ મહાગૌરી તરીકે ઓળખાયા.
આઠમા નોરતાનો સૌથી વિશેષ સમય સંધિ પૂજાનો ગણાય છે. સંધિ પૂજા તે સમયે કરવામાં આવે છે જ્યારે અષ્ટમી તિથિ સમાપ્ત થવાની હોય અને નવમી તિથિ શરૂ થવાની હોય (અષ્ટમીની છેલ્લી ૪૮ મિનિટ અને નવમીની પ્રથમ ૪૮ મિનિટ).
શાસ્ત્રો અનુસાર, આ સંધિ કાળમાં જ દેવી ચામુંડા પ્રગટ થયા હતા અને તેમણે ચંડ-મુંડ નામના રાક્ષસોનો વધ કર્યો હતો.
આ સમયે મા ચામુંડાના સ્વરૂપની પૂજા કરવાથી શત્રુઓ પર વિજય પ્રાપ્ત થાય છે અને રોગમુક્તિ મળે છે.
દેવી ભાગવત પુરાણ અને અન્ય તંત્રો અનુસાર, અષ્ટમી તિથિ પર કન્યાઓની પૂજા કરવાનું અને તેમને ભોજન કરાવવાનું ખૂબ જ વિશેષ મહત્વ છે, જેને કન્યા પૂજન અથવા કંજક કહે છે.
કન્યાઓને સાક્ષાત દેવીનું સ્વરૂપ માનીને તેમની પૂજા કરવાથી સમગ્ર નવરાત્રીની પૂજાનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
સામાન્ય રીતે ૨ થી ૧૦ વર્ષની કન્યાઓની પૂજા કરવામાં આવે છે અને તેમની સાથે એક બાળકને ભૈરવ માનીને ભોજન કરાવવામાં આવે છે.
કન્યા પૂજનથી દેવી પ્રસન્ન થાય છે અને ઘરમાં લક્ષ્મીની પ્રાપ્તિ થાય છે.
માર્કંડેય પુરાણમાં દુર્ગાષ્ટમીના દિવસે દેવીની પૂજા કરવાથી દરેક સમસ્યા દૂર થાય છે અને દરિદ્રતા ક્યારેય આવતી નથી તેવું કહેવામાં આવ્યું છે.
શ્રી રામે પણ રાવણ પર વિજય પ્રાપ્ત કરવાની ઇચ્છા સાથે અષ્ટમીના દિવસે જ શક્તિની વિશેષ પૂજા કરી હોવાનો ઉલ્લેખ છે.
આમ, આઠમું નોરતું શુદ્ધિ, વિજય અને શક્તિના વિશેષ આશીર્વાદ મેળવવા માટેનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દિવસ ગણાય છે.
.ભાગવતાચાર્ય
શાસ્ત્રીજી શ્રી કૃષ્ણચંદ્ર ડી.દવે
મહાવીર નગર સોસાયટી
સામાકાંઠે ગજાનન મોરબી -૨
મો.80009 11444
